Wie is de baas … in de Verenigde Staten?

Election Button

Door: Coen Hermenet

Het hele spektakel duurt zo’n anderhalf jaar, maar op dinsdag 8 november van dit jaar is het zover: het Amerikaanse volk kiest haar 45e president. In elk geval hoeft niemand zich zorgen te maken dat er niets te kiezen zal zijn, hoogstens dat het een keuze tussen twee ‘kwaden’ zal worden.

Aan Democratische zijde kan er weinig meer misgaan voor Hillary Clinton. Niet dat ze zo heel veel populairder is dan Sanders, maar het systeem van supergedelegeerden stelt haar een zege in het vooruitzicht. Bij de Republikeinen is het spannender, al stevent Trump daar ook af op de nominatie. De steun van prominente partijleden doen er deze verkiezingen maar weinig toe. Toch staat nog zeker niet vast dat Trump de nominatie zal binnenslepen. Uiteindelijk draait het namelijk om het getal 1237, het aantal gedelegeerden dat nodig is om de nominatie veilig te stellen. Als Trump dit aantal niet haalt (ook al heeft hij de meeste gedelegeerden), komt er een brokered convention, waarbij het speelveld voor de nominatie voor een groot deel weer openligt. De partijtop heeft dan een laatste kans om alsnog een kandidaat naar voren te schuiven die hen wél aanstaat.

Wat de uitkomst van de voorverkiezingen en de general election ook zal zijn, één ding is zeker: buitengewoon grote groepen kiezers zullen een grote afkeer van de nieuwe president hebben en zich niet vertegenwoordigd voelen. Dat is op zich niets nieuws, maar de omvang van de groepen wel. Onder Obama zijn de Verenigde Staten fors gepolariseerd, wat voor een deel de huidige politieke situatie verklaart. Verdere polarisatie onder de volgende president zal het land alleen maar meer schade berokkenen, ook internationaal.

Daarnaast wordt de macht van de Amerikaanse president vaak overschat. Buiten zijn bijzondere bevoegdheden om kan het Amerikaanse Congres de president in grote mate tegenwerken en machteloos maken. Pas als een president de meerderheidssteun van tenminste 60 senatoren heeft kan er echt geregeerd worden.

Op het gebied van buitenlandse politiek zijn de verkiezingen ook een belangrijk kruispunt. Onder andere de omvang van het militaire apparaat, de status van de VS als absolute wereldmacht, de assertiviteit in de internationale politiek en de nucleaire deal met Iran zijn punten waarop de kandidaten verschillen. Wat op dit gebied ook een belangrijke rol speelt, is de retoriek die de president zal gebruiken en de signalen die hij aan andere wereldmachten afgeeft.

SGP-jongeren staat voor een sterke Atlantische focus, waarbij Amerika tot de belangrijkste bondgenoten van Nederland behoort. Het anti-amerikanisme, wat ook in Europa en in Nederland steeds breder leeft, speelt andere machten, die de Nederlandse belangen bepaald niet dienen, alleen maar in de kaart. Een positief-kritische houding ten opzichte bondgenoot Amerika is op zijn plaats. Wie een andere baas wil moet zich maar eens afvragen of deze baas (de EU, Rusland, China?) ook hetzelfde te bieden heeft als het gaat om veiligheid, vrijheid en democratie.